يکشنبه 18 بهمن 1394 - 28 ربيع الثاني 1437
 منوی اصلی
 
 
 

مقدمه:

آیین نامه ارتقای مرتبه اعضای هیئت علمی دانشگاه های علوم پزشکی کشور که در مرداد ماه 1387 ابلاغ شد، از اول دی ماه 1387 لازم الاجرا گشت.

در این آیین نامه علاوه بر ذکر شرایط عمومی برای ارتقای مرتبه ، شامل داشتن گواهینامه کارگاههای روش های آموزش و پژوهش ،تسلط به زبان های خارجی و کار بارایانه و صلاحیت اخلاقی، به ذکر جزییات فعالیت های آموزشی، پژوهشی و اجرایی پرداخته شده است.

آنچه در ماده یک یا فعالیت های آموزشی بعنوان یک فعالیت شرطی به آن اشاره شده است ، بند مربوط به دانش پژوهی آموزشی است که عضو هیئت علمی انتظار میرود حداقل 3 امتیاز شرطی در این بند کسب نماید.

  

بند 6-1 آیین نامه ارتقا: دانش پژوهی آموزشی Scholarship of teaching

الف- تدوین برنامه های آموزشی ، استانداردها، همکاری در تدوین برنامه ها به تایید دبیرخانه ذیربط معاونت آموزشی وزارت: تا 15 امتیاز

ب- بکارگیری روش های نوین در برنامه ریزی، اجرا، و ارزیابی فعالیت های آموزشی با مستندات: تا 20 امتیاز

1-6-1: ارائه و پیاده سازی طرح دوره(course plan) هر دوره نیم امتیاز تا سقف 2 امتیاز

2-6-1: بازنگری و پیاده سازی طرح دوره هر دوره تا 25/0 امتیاز تا سقف 1 امتیاز

3-6-1: طراحی و پیاده سازی برنامه آموزشی رشته تحصیلی هر واحد تا یک امیاز. سقف 10 امتیاز

4-6-1: بازنگری و پیاده سازی بنامه آموزشی رشته تحصیلی هر واحد نیم امتیاز تا سقف 5 امتیاز

5-6-1: پیاده سازی روش های نوین آموزشی هر واحد نیم امتیاز تا سقف 4 امتیاز

6-6-1: طراحی و پیاده سازی روش های نوین ارزیابی هر مورد یک امتیاز تا سقف 3 امتیاز

ارزیابی فعالیت های فوق بر اساس اصول علمی ارزشیابی دانش پژوهی (6 معیار Glassik ) و توسط EDC هر دانشگاه انجام می گیرد.

  

فعالیت های اصلی آموزش شامل چه مواردی می شوند؟

 

1- برنامه ریزی آموزشیCurriculum Development

2- تدریس Teaching

3- مشاوره و راهنمایی تحصیلی  Mentoring and Advising

4- مدیریت و رهبری آموزشی Educational Leadership and administration

5- ارزیابی فراگیران  Learners' Assessment

 

 ارزیابی فعالیت های دانش پژوهی آموزشی: Assessing Scholarship of Teaching

Glassik در سال 2000 ، معیارهایی را برای ارزیابی فالیت های دانش پژوهی آموزشی پیشنهاد کرد که در آیین نامه ارتقا نیز فعالیت های دانش پژوهی آموزشی بر اساس همین معیارها سنجش می شوند.این 6 معیار به قرار زیرند:

• اهداف روشن و واضح

• آمادگی و مطالعه کافی

• روش های مناسب

• نتایج قابل توجه

• ارتباط موثر

• نقد بازتابی

 

 

سوالاتی که باید در هر مورد در بررسی فعالیت دانش پژوهی پرسیده شود:

 

1- اهداف واضح و روشن:

- آیا هدف مشخص است؟

- آیا اهداف واقعی ، قابل دسترسی و قابل سنجش هستند؟

- آیا سوالات مهم در عرصه مورد نظر پرسیده شده اند؟

- آیا اهداف و دستاوردهای فعالیت یا فرآیندهای آموزشی مورد نظر و منافع آن برای جمعیت هدف بیان شده است؟

- آیا اهداف و دستاوردها با نقش و وظایف فراگیران، عضو هیئت علمی و موسسه آموزشی همخوانی دارد؟

 

2- آمادگی و مطالعه کافی:

- آیا از منابع و سوابق و مطالعات قبلی به خوبی استفاده شده است؟

-از مواد آموزشی متناسب از نظر تعداد و سطح برای نیل به اهداف استفاده شده است؟

 

3- روش های مناسب:

 - آیا روشهای بکار گرفته شده ، متناسب با اهداف هستند؟

- آیا روشهای انتخابی به طور اثربخشی بکار رفته است؟

 

 

4- نتایج قابل ملاحظه:

- آیا به اهداف رسیده است؟

- آیا فعالیت انجام شده منجر به گشودن عرصه های بیشتر در همان زمینه برای فعالیت های بعدی شده است؟

 

5- ارائه موثر

- آیا برای ارائه از یک الگوی مناسب استفاده شده است؟

- آیا با مخاطبین ارتباط درستی برقرار شده است؟

- آیا پیام واضح ارائه شده است؟

 

 

6- نقد بازتابی

- آیا کار خود را نقادانه ارزشیابی کرده است؟

- آیا برای این نقد از شواهد مناسب استفاده کرده است؟

- آیا فعالیت را در معرض نقد دیگران قرار داده است؟

 

 

 

مقایسه معیارهای ارزیابی دانش پژوهی در حیطه آموزش و پژوهش:

از آنجاییکه اکثر اعضای هیئت علمی با معیارهای ارزیابی و داوری طرح های پژوهشی و مقالات آشنایی دارند در جدول زیر معیار های Glassik در فعالیت های آموزشی و پژوهشی با هم آورده شده که تفاوت آنها و نحوه اعمال معیارها واضح تر گردد:

 

معیار Glassik

پژوهش

آموزش

اهداف واضح و روشن

روشنی و وضوح فرضیات، اهداف و اهمیت سوالات پژوهشی

اهداف آموزشی واضح ، قابل اندازه گیری و قابل دستیابی

آمادگی کافی

جستجوی کافی، زمینه مطالعاتی قوی، استفاده درست از منابع

دانش به روز، استفاده از منابع علمی بر اساس اهداف

روش های مناسب

روش کار پاسخگوی اهداف و سوالات باشد

استفاده از روش های تدریس متناسب با اهداف

استفاده از روش های ارزیبای متناسب با دستاوردها

نتایج قابل توجه

آزمون فرضیات و رد یا قبول آنها

سنجش کیفیت/اثربخشی آموزش و نشان دادن رسیدن به اهداف آموزشی

ارائه اثربخش

انتشار در مجلات یا ارائه در کنگره

نتایج یا فرآیند آموزشی را در دسترس استفاده و نقد همکاران قرار دادن

نقد بازتابی

بازتاب انتقادی بر نتایج خود برای هدایت سایر پژوهش های مرتبط

تحلیل انتقادی فعالیت آموزشی که منجر به ارتقای آموزش و تغییر در آن شود

 

چند نکته مهم کاربردی

1.     از فرمی که با کلیک روی این لینک می توانید دانلود کنیدبرای ارائه فعالیت دانش پژوهی خود به مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی استفاده نمایید

 

2.     مستندات ارائه شده علاوه بر ذکر اهداف، آمادگی کافی و مطالعات بررسی شده، ارائه روش های مناسب و نتایج باید دارای شواهدی مبنی بر تعامل با جامعه آموزش علوم پزشکی باشد. مصادیق این تعامل عبارتند از: برگزاری کارگاه  یا ایراد سخنرانی در مورد نتایج فعالیت آموزشی یا محصول آن ، ارائه در کنگره های علمی ،جشنواره های آموزشی، دعوت از مدرس برای ارائه فعالیت در سایر بخش ها و دانشکده ها و دانشگاه ها ،انتشار در مجلات و ثبت در وب سایت های مرتبط:AAMC,Med ED Porta

 

 

 
 
کتب معرفی شده به صورت فایل پی.دی.اف  می باشند. لطفاً برای دانلود کتاب مورد نظر روی  آن کلیک نمایید:

 
 
نمونه ای از مجلات و سایت های مرتبط با آموزش علوم پزشکی:

Medical Education
Academic Medicine
Teaching and Learning in Medicine
Medical Teacher
BMJ Collection of Articles about Learning and Teaching in Medicine
(Over sixty articles which focus on a variety of aspects of teaching and evaluation)
http://bmj.com/cgi/collection/teaching
BMJ Collection of Articles about Postgraduate Learning and Teaching
(Only ten articles appear in this collection so far.)
http://bmj.com/cgi/collection/postgraduate
BMJ Collection of Articles about Undergraduate Learning and Teaching
(
Over 160 articles.)
http://bmj.com/cgi/collection/undergrad
Office-based teaching (Family Medicine)
(These columns appear regularly in the journal Family Medicine. This site has gathered columns 1996 to the present. The columns cover a variety of aspects of teaching medical students in community-based settings.)
http://www.stfm.org/teacher/hub.html
TIME (Topics in Medical Education)
http://www.dundee.ac.uk/meded/refs/
Academic Medicine
(Two articles of current issue are available online and all articles from Jan. 1, 2000 - Dec 31, 2000. Print copies are available in the Library of Rush University Medical Center.)
http://www.academicmedicine.org/
Advances in Health Sciences Education
(Not in the Library of Rush University Medical Center.)
http://kapis.www.wkap.nl/kapis/CGI-BIN/WORLD/journalhome.htm?1382-4996
British Medical Journal (BMJ)
(Available online through the Library of Rush University Medical Center from 1993 on.)
http://bmj.bmjjournals.com
Canadian Medical Association Journal(CMAJ)
(Available online through the Library of Rush University Medical Center from 1993 on.)
http://www.cmaj.ca/
The Clinical Teacher
(Available online through the Library of Rush University Medical Center.)
http://www.blackwell-synergy.com/servlet/useragent?func=showIssues&code=tct
Education for Health
(Not in the Library of Rush University Medical Center.)
http://www.tandf.co.uk/journals/frameloader.html?http://www.tandf.co.uk/journals/carfax/13576283.html
Journal of the American Medical Association (JAMA)
(Available online through the Library of Rush University Medical Center.)
http://pubs.ama-assn.org/
Journal of Continuing Education in the Health Professions
(Not in the Library of Rush University Medical Center.)
http://www.jcehp.com/
Medical Education
(Available online through the Library of Rush University Medical Center.)
http://www.blacksci.co.uk/~cgilib/jnlpage.asp?Journal=meded&File=meded&Page=aims
Medical Teacher
(Available online through the Library of Rush University Medical Center.)
http://www.tandf.co.uk/journals/titles/0142159X.html
Teaching and Learning in Medicine
(Available in print at the Library of Rush University Medical Center from 1989-January 2001 only).
http://edaff.siumed.edu/tlm/
 

 
Free sites:

FreeMedicalJournals.Com is dedicated to the promotion of free access to medical journals over the Internet. It currently has 1380 Journals in several languages available through this portal.
HighWire Press is the largest archive of free full-text science on Earth! As of 10/15/04, they are assisting in the online publication of 770,015 free full-text articles and 1,972,541 total articles.
Public Library of Science is one of several initiatives that promote open access to scientific and medical literature. They have launched a nonprofit scientific publishing venture that will provide scientists with high-quality, high-profile journals in which to publish their most important work, while making the full contents freely available for anyone to read, distribute or use for their own research.
PubMed Central is a digital archive of life sciences journal literature developed and managed by the National Center for Biotechnology Information at the U.S. National Library of Medicine (NLM). NLM is taking the lead in preserving and maintaining unrestricted access to the electronic literature. PubMed Central aims to fill the role of a world class library in the digital age. It is not a journal publisher. NLM believes that giving all users free and unrestricted access to the material in PubMed Central is the best way to ensure the durability and utility of the archive as technology changes over time. Their full list of journals in the database is located at http://www.pubmedcentral.nih.gov/front-page/fp.fcgi , including BMC Medical Education (http://www.pubmedcentral.nih.gov/tocrender.fcgi?journal=38&action=archive
  

 
Medical Education Associations
Association for the Study of Medical Education (ASME)
Association of Standardized Patient Educators (ASPE)
Canadian Association for Medical Education (CAME)
Educational Commission for Foreign Medical Graduates (ECFMG)
European Medical Students Association (EMSA)
Finnish Medical Association (FMA)
Foundation for Advancement of International Medical Education and Research (FAIMER)
General Medical Council (GMC)
Gesellschaft fur Medizinische Ausbildung (GMA)
Global Alliance for Medical Education (GAME)
International Association of Medical Science Educators (IAMSE)
International Federation of Medical Students Associations (IFMSA)
Israeli Medical Association (IMA)
Medical Council of Canada
Medical Protection Society
MEDINE: Medicine Thematic Network
National Association of Clinical Tutors (NACT)
National Board of Medical Examiners (NBME)
Netherlands Association for Medical Education (NVMO)
Sociedad Española de Educación Médica (SEDEM)
Society for Academic Continuing Medical Education (SACME)
Swedish Association for Medical Education (SAME)
The Higher Education Academy Subject Centre for Medicine, Dentistry and Veterinary Medicine
The Association for Health Professional Education (ANZAME)
The Institut für medizinische und pharmazeutische Prüfungsfragen (IMPP)
Veterinary Education Worldwide (ViEW)
World Federation for Medical Education